अंडोत्सर्जनानंतर प्रेग्नन्सी टेस्ट

अंडोत्सर्जनानंतर लघवीची गर्भधारणा चाचणी लवकरात लवकर साधारण DPO+11 पासून शक्य आहे, म्हणजे अंडोत्सर्जनानंतर 11 दिवसांनी, आणि तीही फक्त अतिशय संवेदनशील अर्ली टेस्टने. कोणतीही चाचणी अपेक्षित पाळीच्या दिवशी सर्वाधिक विश्वासार्ह असते. तुमच्या चाचणीचा दिवस कसा मोजायचा आणि त्याआधीचा निगेटिव्ह निकाल काय सांगतो, ते इथे दिले आहे.

अंडोत्सर्जनानंतर प्रेग्नन्सी टेस्ट कोणत्या दिवसापासून अर्थपूर्ण ठरते, ते चाचणीवर अवलंबून असते. अतिशय संवेदनशील अर्ली टेस्ट (लवकर करता येणारी चाचणी) साधारण DPO+11 पासून निकाल दाखवू शकते, पण प्रत्येक स्त्रीमध्ये नाही. सामान्य टेस्ट अपेक्षित पाळीच्या दिवसापासून सर्वाधिक विश्वासार्ह असते. DPO म्हणजे अंडोत्सर्जनानंतरचा दिवस (days past ovulation): DPO+11 म्हणजे अंडोत्सर्जनानंतरचा अकरावा दिवस.

कारण आहे hCG हा हार्मोन. फलित बीजांड गर्भाशयाच्या आतील आवरणात रुजल्यावरच तो तयार होतो. बहुतेक स्त्रियांमध्ये हे DPO+6 ते DPO+12 दरम्यान घडते; सुमारे 10 पैकी 8 स्त्रियांमध्ये ते DPO+8 ते DPO+10 दरम्यान होते. त्यानंतर लघवीच्या चाचणीत दिसण्याइतके hCG वाढायला हवे. रक्तात ते साधारण DPO+8 पासून मोजता येते, लघवीत नंतर. रक्त चाचणी करावी की नाही आणि केव्हा, हे तुमच्या डॉक्टरांशी बोलून ठरवा.

अर्ली टेस्ट सामान्य टेस्टपेक्षा कमी प्रमाणातील hCG ला आधीच प्रतिसाद देतात. सुरुवातीच्या काळात हे प्रमाण साधारण दर दोन दिवसांनी दुप्पट होते. म्हणूनच दोन दिवसांचा फरकही मोठा फरक पाडतो.

अंडोत्सर्जनाच्या दिवसापासून मोजा: तो DPO+0 आहे. उदाहरण: तुमची अंडोत्सर्जन चाचणी (ओव्हुलेशन किट) 3 तारखेला पॉझिटिव्ह आली. गणनेनुसार अंडोत्सर्जन 4 तारखेला होते, तोच DPO+0. मग 15 तारीख DPO+11 येते, म्हणजे अर्ली टेस्टसाठी सर्वात लवकरचा दिवस. चाचणीच्या दिवसापासून मोजल्यास सगळे एक दिवस पुढे सरकते. एखादे अॅप DPO+ ची मोजणी वेगळ्या दिवसापासून सुरू करू शकते; शंका असल्यास अपेक्षित पाळीच्या दिवसाप्रमाणे हिशोब करा.

सामान्य टेस्टसाठी तुमचा ल्युटियल टप्पा हवा, म्हणजे अंडोत्सर्जन आणि पाळी यांच्यातील दिवस. सरासरी पाळी अंडोत्सर्जनानंतर सुमारे 12 दिवसांनी येते; काही स्त्रियांमध्ये ती 7 ते 17 दिवसांनी येते. तुम्हाला तुमचा स्वतःचा ल्युटियल टप्पा माहीत असेल तर तोच घ्या. नाहीतर DPO+12 ते DPO+14 हा फक्त एक अंदाज आहे, उदाहरणात 16 ते 18 तारीख. DPO+14 हा प्रत्येक स्त्रीचा पाळीचा दिवस नसतो.

हा आढावा फरकाला वाव असलेला हिशोब आहे, तुमच्याबद्दलचा निर्णय नाही. प्रत्येक चक्र वेगळे असते, आणि अंडोत्सर्जनाचा दिवसही बरेचदा केवळ अंदाजे असतो.

• DPO+6 ते DPO+10: गर्भ रुजण्याची प्रक्रिया सुरू होते किंवा चालू असते. लघवीची चाचणी खूप लवकर असते आणि बहुतेकदा अजून निगेटिव्ह येते.
• DPO+11: अतिशय संवेदनशील अर्ली टेस्ट पॉझिटिव्ह येऊ शकते, पण येईलच असे नाही.
• DPO+12: सामान्य टेस्ट बरेचदा अजून निगेटिव्ह असते. ल्युटियल टप्पा लहान असल्यास आता पाळी येते.
• DPO+13 ते अपेक्षित पाळीच्या दिवसापर्यंत: पॉझिटिव्ह निकालाची शक्यता दिवसागणिक वाढते.
• अपेक्षित पाळीचा दिवस: आता चाचणी सर्वाधिक विश्वासार्ह असते. पाळी आली नाही तर निगेटिव्ह निकाल 2–3 दिवसांनी पुन्हा तपासा.
• अपेक्षित पाळीच्या दिवसानंतर एक आठवडा: पुढे चालू राहिलेल्या सुमारे 100 पैकी 97 गर्भधारणांमध्ये तोपर्यंत hCG आढळते.

सहा घरगुती चाचण्यांच्या एका जुन्या प्रयोगशाळा तपासणीत, पाळी चुकलेल्या दिवशी या चाचण्यांनी 100 पैकी 54 ते 97 गर्भधारणांमध्ये पॉझिटिव्ह निकाल दाखवला. चाचण्या किती वेगवेगळ्या संवेदनशीलतेच्या असू शकतात, हे या फरकातून दिसते. आजच्या चाचण्या यापेक्षा वेगळ्या असू शकतात.

अतिशय संवेदनशील चाचणी वापरूनही, पुढे चालू राहिलेल्या सुमारे 10 पैकी 1 गर्भधारणेत पाळी चुकलेल्या पहिल्या दिवशी hCG अजून आढळले नाही, कारण गर्भ अजून रुजला नव्हता. हे अंडोत्सर्जनानंतर सुमारे 14 दिवसांनी अपेक्षित असलेल्या पाळीबद्दल खरे आहे. पाळी आधी येत असेल, उदाहरणार्थ DPO+12 ला, तर हे प्रमाण मोठे असते. म्हणून अपेक्षित पाळीच्या दिवशीचा निगेटिव्ह निकाल अंतिम नसतो. 2–3 दिवसांनी पुन्हा चाचणी करा, विशेषतः पाळी येत नसेल तर.

हो, हे शक्य आहे. चाचणी फक्त हेच दाखवते की चाचणीच्या वेळी लघवीत पुरेसे hCG आहे का. चाचणी खूप लवकर केली असेल किंवा बीजांड उशिरा रुजले असेल, तर hCG नंतर वाढते. गर्भ रुजणे या कालावधीच्या वरच्या टोकाला, म्हणजे DPO+11 किंवा DPO+12 ला, घडू शकते आणि त्यामुळे फक्त चाचणी पॉझिटिव्ह होण्याचा दिवस पुढे सरकतो.

त्यामुळे अपेक्षित पाळीच्या दिवसाआधीचा निगेटिव्ह निकाल फारसे काही सांगत नाही. त्याचा अर्थ एवढाच: आत्ता अजून आढळत नाही. याचा अर्थ या चक्रात गर्भधारणा झाली नाही असाही असू शकतो, आणि ते पाळीचा दिवस उलटल्यानंतरच सांगता येते. म्हणून बऱ्याच जणी चाचणीचा एक दिवस ठरवून ठेवतात. वारंवार होणारी निराशा टाळायला त्याची मदत होऊ शकते.

ज्या चाचण्यांची शोधक्षमता कमी पातळीची असते, त्यांना अर्ली टेस्ट म्हणतात. त्या hCG थोडे आधी दाखवतात. याचा अर्थ त्या DPO+8 किंवा DPO+9 ला काही दाखवतात असा नाही: त्यांच्यातही गर्भ रुजलेला असावा लागतो आणि लघवीत hCG वाढलेले असावे लागते.

काही पाकिटांवर अपेक्षित पाळीच्या अनेक दिवस आधी असे लिहिलेले असते. ही उत्पादकाने दिलेली माहिती आहे आणि ती प्रयोगशाळेतील तपासणीवर आधारित असते. अनेक स्त्रियांमध्ये गर्भ रुजणे DPO+8 ते DPO+10 च्या सुमारास होते. म्हणून वर दिलेल्या दिवसांप्रमाणे हिशोब करा.

अर्ली टेस्ट आधी निकाल दाखवू शकते; तेव्हा निगेटिव्ह निकाल कमी विश्वासार्ह असतो. अपेक्षित पाळीच्या दिवसापर्यंत थांबायचे असेल तर सामान्य टेस्ट पुरेशी आहे.

डिजिटल चाचण्या निकाल शब्दात किंवा चिन्हात दाखवतात. काही त्यासोबत “1–2”, “2–3” किंवा “3+” असा आठवड्यांचा उल्लेखही दाखवतात. गर्भधारणा होऊन किती आठवडे झाले असतील, याचा ती hCG च्या प्रमाणावरून अंदाज लावतात. गरोदरपणाचा आठवडा मात्र शेवटच्या पाळीच्या पहिल्या दिवसापासून मोजला जातो आणि तो सुमारे दोन आठवडे जास्त असतो. अंडोत्सर्जन शोधण्यासाठी वापरली जाणारी अंडोत्सर्जन चाचणी ही प्रेग्नन्सी टेस्ट नाही. ती वेगळा हार्मोन शोधते.

तुमच्या चाचणीच्या पाकिटातील सूचना पाळा. चाचणी बुडवण्याचा आणि वाट पाहण्याचा वेळ चाचणीनुसार वेगळा असतो.

• लवकर चाचणी करताना सकाळची पहिली लघवी उपयोगी ठरते. ती अधिक घट्ट असते आणि त्यात hCG जास्त असते. अपेक्षित पाळीच्या दिवसापासून दिवसाची वेळ तितकी महत्त्वाची नाही.
• आधी असामान्य प्रमाणात पाणी पिऊ नका. खूप पाणी असलेली लघवी निकाल फिकट करू शकते.
• निकाल फक्त सांगितलेल्या वेळेतच वाचा. नंतर उमटणारी रंगहीन किंवा राखाडी रेषा बाष्पीभवनामुळे आलेली रेषा (इव्हॅपोरेशन लाइन) असू शकते. ती गृहीत धरली जात नाही.
• अगदी फिकट रेषाही निकाल असू शकते, जर ती सांगितलेल्या वेळेत उमटली आणि तिला रंग असेल. तुम्हाला खात्री नसेल तर 2–3 दिवसांनी चाचणी पुन्हा करा; डॉक्टर रक्त चाचणीने ते स्पष्ट करू शकतात.
• चाचणीची मुदत संपण्याची तारीख तपासा आणि चाचणी पाकिटावर सांगितल्याप्रमाणे साठवा.

अनेकींना सर्वात जास्त हीच परिस्थिती सतावते: तुमची चाचणी निगेटिव्ह आहे, पण पाळी येत नाही.

• अपेक्षित पाळीच्या दिवसाआधी चाचणी केली असेल: 2–3 दिवस थांबा आणि पुन्हा चाचणी करा, शक्यतो सकाळच्या पहिल्या लघवीने. इतक्या लवकरची चाचणी फक्त काही गर्भधारणा पकडते.
• अपेक्षित पाळीच्या दिवशी किंवा नंतर चाचणी केली असेल: पाळी आली नाही तर 2–3 दिवसांनी चाचणी पुन्हा करा.
• दुसरी चाचणीही निगेटिव्ह आहे आणि पाळी येत नाही: डॉक्टरांकडे अपॉइंटमेंट घ्या. डॉक्टर त्याचे कारण काय आहे ते तपासतील.

अंडोत्सर्जनापासूनची मोजणी अंडोत्सर्जनाचा दिवस जितका अचूक तितकीच अचूक असते. कॅलेंडरवरील गणनेत काही दिवसांचा फरक राहतो, पॉझिटिव्ह अंडोत्सर्जन चाचणीत तो कमी असतो, पण तीही फक्त एक अंदाज देते. अंडोत्सर्जन गणनेपेक्षा उशिरा झाले असेल तर सर्व DPO+ दिवसही उशिरा येतात, आणि तुमची चाचणी तुम्हाला वाटते त्यापेक्षा लवकर होते.

अशा वेळी DPO+ ऐवजी अपेक्षित पाळीच्या दिवसावर अवलंबून राहा. तुमचे चक्र अनियमित किंवा मोठे असेल, किंवा तुम्हाला तो दिवस माहीत नसेल, तर गर्भधारणा शक्य असलेल्या शेवटच्या लैंगिक संबंधानंतर लवकरात लवकर 21 दिवसांनी चाचणी करा. त्यामुळे अंडोत्सर्जन उशिरा झाले तरी hCG ला वाढायला वेळ मिळतो. उदाहरण: शेवटचे लैंगिक संबंध 1 तारखेला, चाचणी 22 तारखेपासून.

ही मोजणी तुम्ही कधी चाचणी करावी हे सांगते, गर्भधारणा कधी नाकारता येते हे नाही. गणना, अंडोत्सर्जन चाचणी आणि चक्राचे निरीक्षण गर्भनिरोधनासाठी योग्य नाहीत. तुम्हाला गर्भवती व्हायचे नसेल आणि गर्भधारणा शक्य असलेले लैंगिक संबंध झाले असतील, तर त्याबद्दल लवकरात लवकर डॉक्टरांकडे किंवा आरोग्य केंद्रात विचारा. काही पर्याय फक्त त्यानंतरच्या पहिल्या काही दिवसांतच परिणामकारक असतात, चाचणीनंतर नाही.

हा भाग एका अगदी सुरुवातीच्या गर्भपाताबद्दल (मिसकॅरेज) आहे. तुम्हाला वाटले तर वाचा.

काही स्त्रियांमध्ये अतिशय फिकट पॉझिटिव्ह निकालानंतर लवकरच पाळी येते. त्यामागे अगदी सुरुवातीचा गर्भपात (मिसकॅरेज), ज्याला केमिकल प्रेग्नन्सी असेही म्हणतात, असू शकतो की नाही, हे फक्त डॉक्टरच स्पष्ट करू शकतात. असे सुरुवातीचे मिसकॅरेज सहसा कोणी टाळू शकले असते असे नसतात. ते फक्त चाचणीतूनच दिसले असले तरी तुम्हाला वाईट वाटणे स्वाभाविक आहे.

अशा मिसकॅरेजनंतर hCG लघवीत काही काळ आढळू शकते. तेव्हा चाचणी नवीन गर्भधारणेबद्दल काही सांगत नाही. याबद्दल तुमच्या स्त्रीरोगतज्ज्ञांशी किंवा आशा ताई, एएनएम यांच्याशी बोला. मन खूप जड वाटत असल्यास भारतात Tele MANAS 14416 वर (मोफत, 24 तास, मराठीतही) बोलता येते.

अंडोत्सर्जन आणि चाचणी यांच्यामधले दिवस लांब वाटू शकतात, विशेषतः अनेक महिने निकाल न मिळाल्यानंतर किंवा मिसकॅरेजनंतर. ओटीपोटात ओढल्यासारखे वाटणारी प्रत्येक जाणीव एखादे चिन्ह वाटते, प्रत्येक दिवस एक चाचणी. पण ओटीपोटात ओढल्यासारखे वाटणे, थकवा किंवा हलके स्पॉटिंग चक्राच्या दुसऱ्या भागात गर्भधारणेशिवायही होते, आणि त्यावरून काही निष्कर्ष काढता येत नाही. पॉझिटिव्ह चाचणीसोबत किंवा पाळी चुकल्यावर रक्तस्राव झाला, तर मात्र तो डॉक्टरांकडून तपासून घ्या (शेवटचा बॉक्स पाहा).

तुम्ही लवकर चाचणी करू शकता; मात्र तेव्हा निगेटिव्ह निकाल फारसे काही सांगत नाही, आणि प्रतीक्षा जड वाटू शकते. काहींना चाचणीचा दिवस ठरवणे, कॅलेंडरवर खूण करणे आणि त्याआधीचे दिवस जाणीवपूर्वक इतर गोष्टींनी भरणे मदत करते. प्रतीक्षा तुम्हाला खूप त्रासदायक वाटत असेल, तर तुमच्या डॉक्टरांशी, समुपदेशकाशी किंवा तुमचा विश्वास असलेल्या कोणाशी तरी बोला.

पॉझिटिव्ह चाचणी जवळजवळ नेहमीच बरोबर असते. खोटे पॉझिटिव्ह निकाल क्वचित येतात, उदाहरणार्थ hCG इंजेक्शननंतर किंवा अगदी सुरुवातीच्या मिसकॅरेजनंतर. गर्भधारणेची खात्री स्त्रीरोगतज्ज्ञांकडे होते. तिथे फोन करा, चाचणी पॉझिटिव्ह आल्याचे सांगा आणि अपॉइंटमेंट मागा. चाचणी गर्भ कुठे रुजला आहे ते सांगत नाही. म्हणूनच डॉक्टर अल्ट्रासाऊंड (सोनोग्राफी) करून पाहतात. साधारण आठवडा 5 ते 6 पासून गर्भ गर्भाशयात आहे की नाही ते पाहता येते. गर्भधारणा याआधीच्या टप्प्यात असेल तर अनेकदा अजून काही दिसत नाही आणि पुन्हा तपासणी केली जाते. गरोदरपणाचा आठवडा शेवटच्या पाळीच्या पहिल्या दिवसापासून मोजला जातो. पॉझिटिव्ह चाचणी पुढच्या वाटचालीबद्दल काही सांगत नाही; डॉक्टर त्यात तुमच्यासोबत असतात.

गरोदरपणाच्या सुरुवातीला हलका रक्तस्राव होऊ शकतो आणि त्याची अनेक कारणे असतात. तो डॉक्टरांकडून तपासून घ्या आणि त्यासाठी नेहमीच्या नियोजित तपासणीची वाट पाहू नका.

आता तुम्हाला काहीही वाटत असो, आनंद, भीती किंवा दोन्ही: स्वतःला वेळ द्या. औषधांबद्दल आणि पोषक पूरकांबद्दल डॉक्टरांशी बोला. फॉलिक अॅसिडसाठी दररोज 400 µg (मायक्रोग्रॅम) ची शिफारस आहे, शक्यतो गर्भधारणेच्या किमान 4 आठवडे आधीपासून, 12 व्या आठवड्याच्या अखेरपर्यंत (आठवडा 12+6). तुम्ही अजून सुरू केले नसेल तर आता ते कसे सुरू करावे याबद्दल डॉक्टरांशी बोला. आशा ताई किंवा एएनएम यांचीही तुम्हाला साथ मिळू शकते.

तुम्ही पॉझिटिव्ह चाचणी Cyelle मध्ये नोंदवलीत, तर अॅप तुमच्या चक्राच्या नोंदींवरून अपेक्षित प्रसूती तारीख मोजू शकते: शेवटच्या पाळीचा पहिला दिवस अधिक 280 दिवस, चक्र नियमित असेल तर चक्राच्या लांबीनुसार समायोजित. तुम्ही पॉझिटिव्ह अंडोत्सर्जन चाचणीची पुष्टी केली असेल तर ती अंडोत्सर्जनापासून अधिक 266 दिवस असे मोजते. ती तारीख नेहमी कालावधीसह दाखवते, कारण फक्त सुमारे 100 पैकी 4 बाळे नेमक्या तारखेला जन्माला येतात. अंतिम मानली जाते ती तुमच्या MCP कार्डवरील किंवा तपासण्यांच्या फाईलमधील, किंवा अल्ट्रासाऊंडमधून मिळालेली तारीख.